Rotterdamse lessen voor slimme en schone stadslogistiek

Hoe zorg je ervoor dat stadslogistiek schoner wordt, zonder dat de bereikbaarheid van de stad of ondernemers in de knel komen? Rotterdam werkt al jaren aan die opgave. Volgens Tim Sjouke, coördinator cluster Logistiek bij de gemeente Rotterdam, zit de belangrijkste les niet in één maatregel: “Werk samen waar het kan, maar lever maatwerk waar het moet.”

Rotterdam groeit en verdicht, terwijl winkels, bedrijven en bewoners afhankelijk blijven van een goede bevoorrading. De ambitie van de gemeente is daarom: nul emissie, nul inefficiënte ritten en nul opstoppingen. Daarbij kijkt Rotterdam verder dan alleen de overstap naar elektrische voertuigen. “Als je één grote dieselvrachtwagen vervangt door meerdere kleine elektrische voertuigen, kunnen juist meer verkeersbewegingen ontstaan”, vertelt Tim. “Daarom kijken we naar het hele logistieke systeem. Kunnen we ritten voorkomen, goederen bundelen of slimmere vervoersmiddelen inzetten?”

Zorg voor duidelijkheid

Een belangrijke les uit Rotterdam is dat ondernemers moeten weten waar ze aan toe zijn. De zero-emissiezone, die sinds 1 januari 2025 geldt, heeft daarin veel verschil gemaakt. Tim: “vrijwillige maatregelen alleen zijn niet voldoende om de hele logistieke sector in beweging te krijgen. De ZE-zone geeft een duidelijke richting en een duidelijke termijn. Daardoor kunnen ondernemers hun investeringen in voertuigen en laadinfrastructuur plannen. Tegelijkertijd moet de overstap haalbaar zijn. Zeker voor het MKB kunnen de kosten van een emissievrij voertuig en laadinfrastructuur een flinke drempel vormen. Rotterdam combineert regelgeving daarom met ondersteuning, bijvoorbeeld via gratis adviesgesprekken voor ondernemers.”

Tim Sjouke

Betrek ondernemers vanaf het begin

Minstens zo belangrijk is samenwerking. Rotterdam betrekt ondernemers, transporteurs en brancheorganisaties actief bij de ontwikkeling van beleid. Onder meer via het Convenant ZES, de Adviesgroep Stadslogistiek Rotterdam en de community Logistiek 010. “Je hebt de praktijk nodig om goed beleid te kunnen maken. Door ondernemers vroeg te betrekken, hoor je waar de knelpunten zitten en kun je maatregelen beter laten aansluiten op wat er daadwerkelijk op straat en bij bedrijven gebeurt.” Zijn advies aan andere gemeenten is dan ook om daar niet mee te wachten totdat de plannen al klaarliggen. “Organiseer ronde tafels, richt een vast overlegplatform in en ga in gesprek. De gemeente kan een punt op de horizon zetten, maar samen bepaal je hoe je daar komt.”

Werk samen, maar kijk naar je eigen stad

Ook samenwerking tussen gemeenten is belangrijk. Ondernemers zijn vaak in meerdere steden actief en hebben baat bij regels die zoveel mogelijk op elkaar aansluiten. Gemeenten kunnen bovendien gezamenlijk optrekken richting het Rijk en de Europese Unie als regelgeving of andere randvoorwaarden aanpassing vragen. Maar één aanpak voor alle gemeenten bestaat volgens Tim niet. De beschikbare ruimte, infrastructuur en logistieke stromen verschillen per stad en soms zelfs per wijk. Tim: “daarom is mijn belangrijkste advies: werk samen waar het kan, maar lever maatwerk waar het moet. Deel kennis en ervaringen, trek gezamenlijk op, maar blijf altijd kijken naar wat lokaal nodig en mogelijk is.”

Meer over stadslogistiek op het SHPV Congres

Tijdens het SHPV Congres op 16 september delen Tim Sjouke, coördinator cluster Logistiek bij de gemeente Rotterdam, en Birgit Hendriks, stadslogistiek expert en voorzitter van Goederenhubs Nederland, hun ervaringen met het verduurzamen van stadslogistiek. Vanuit het perspectief van gemeente én ondernemer bespreken zij wat er nodig is om goederenvervoer in de stad slimmer en duurzamer te organiseren – en hoe gemeenten en ondernemers daarin kunnen samenwerken.