PortlinQ: samen bouwen aan de digitale toekomst van de binnenvaart

Veel gemeenten kennen SHPV als hét voorbeeld van succesvolle samenwerking rond digitale parkeerdiensten. Maar wist je dat ook de Nederlandse binnenhavens werken aan een vergelijkbare ontwikkeling?

PortlinQ brengt gemeenten, havenbeheerders, Rijkswaterstaat en leveranciers samen om één digitale basis voor de binnenvaart te realiseren. Tijdens het SHPV-congres op 16 september vertellen Martijn van Hengstum (Rijkswaterstaat) en Ward Koopmans (CGI) hoe dat werkt en waarom juist gemeenten met een binnenhaven hiervan kunnen profiteren.

PortlinQ is voor veel gemeenten waarschijnlijk nog onbekend. Wat is het precies?

Martijn van Hengstum: “PortlinQ is het samenwerkingsverband van binnenhavens dat werkt aan één gezamenlijke digitale basis voor de Nederlandse binnenvaart. We ontwikkelen geen nieuw havensysteem, maar maken afspraken waardoor bestaande systemen veilig en eenvoudig gegevens kunnen uitwisselen. Nu werkt vrijwel iedere haven met eigen systemen en werkwijzen. Daardoor zijn veel maatwerkkoppelingen nodig, lopen de kosten op en moeten schippers vaak verschillende apps gebruiken. Met PortlinQ zorgen we ervoor dat systemen beter samenwerken. Schippers kunnen straks met hun eigen app in meerdere havens terecht, terwijl gemeenten de regie houden over hun eigen dienstverlening.”

Wat levert dat gemeenten concreet op?

Ward Koopmans: “Digitalisering maakt het dagelijkse werk een stuk eenvoudiger. Denk aan de registratie van schepen, het berekenen van havengelden, het gebruik van walstroom en de facturatie. Veel daarvan kan verder worden geautomatiseerd. Dat betekent minder handmatig werk, minder kans op fouten en meer tijd voor de kerntaken.

Daarnaast zijn gemeenten minder afhankelijk van één leverancier. Doordat iedereen volgens dezelfde afspraken werkt, kunnen nieuwe digitale diensten eenvoudiger worden toegevoegd en kunnen gemeenten makkelijker overstappen naar een andere leverancier als dat nodig is.”

Jullie trekken de vergelijking met SHPV. Waarom?

Martijn van Hengstum: “SHPV laat zien dat gemeenten samen veel meer kunnen bereiken dan ieder afzonderlijk. Dat spreekt ons enorm aan. Ook wij bouwen aan een duurzaam samenwerkingsverband waarin niet alleen techniek centraal staat, maar ook afspraken over governance, eigenaarschap en samenwerking. De ervaringen van SHPV helpen ons om PortlinQ vanaf het begin goed neer te zetten.”

Waarom is juist nu het moment om aan te sluiten?

Ward Koopmans: “PortlinQ wordt op dit moment samen met gemeenten vormgegeven. Wie nu aansluit, kan meedenken over de keuzes die worden gemaakt. Ook als je nog lopende contracten hebt, is het verstandig om nu aan tafel te zitten. Zo zorg je ervoor dat jouw haven straks goed aansluit op de landelijke ontwikkeling.”

Welke maatschappelijke kansen zien jullie?

Martijn van Hengstum: “Binnenhavens spelen een steeds grotere rol in duurzame stadslogistiek. Door informatie beter uit te wisselen wordt vervoer over water aantrekkelijker en efficiënter. Denk aan het eenvoudiger gebruik van walstroom, minder uitstoot en een betere benutting van onze vaarwegen. Daarmee draagt PortlinQ niet alleen bij aan digitalisering, maar ook aan de bereikbaarheid en leefbaarheid van steden.”

Ontmoet PortlinQ op het SHPV-congres

Tijdens het SHPV-congres op 16 september laten Martijn van Hengstum en Ward Koopmans zien hoe PortlinQ werkt, welke lessen zij leren van SHPV en hoe gemeenten samen kunnen bouwen aan een toekomstbestendige digitale infrastructuur voor de binnenvaart. Een interessante sessie voor gemeenten met een binnenhaven én voor iedereen die zich bezighoudt met publieke samenwerking en digitalisering.